johannclaassen

Ek skryf (gewoonlik) soos dit is…

Die Casteel De Goede Hoop ensovoorts…’n Kultuurhistoriese ekskursie.

Watter heerlike uitstappie was dit nie! ‘n Besoek aan die Casteel is vir my persoonlik altyd verrykend – om te weet dat my en ander se wortels op die een of ander manier gekoppel is aan hierdie gebou. Dis hier waar baie van ons stamvaders aangedoen het met hul aankoms in die Kaap. Vanuit hierdie gebou is die destydse burgers se lewens gereel, hier is hulle gestraf en hier is hulle geskiedenis gedokumenteer met veer en ink.

Die bouwerk aan die eerste Fort het kort na die aankoms van Jan van Riebeeck ‘n aanvang geneem en die eerste een wat op 5 Junie 1652 sy intrek daar geneem het, was Willem Wijlant, die sieketrooster. Die volgende dag sou sy vrou geboorte skenk aan die eerste blanke kind wat aan die Kaap gebore is.
Op 19 Mei 1674 is die ou bousel finaal met die grond gelyk gemaak.

Reeds op 16 Augustus 1665 is daar besluit om die ontoereikende kleifort te vervang met ‘n “…aensienlicken stercke royale fortresse, dat namaels bij overcomste van een machtigen Europiaensen vijant daer voor niet meer en sullen behoeven te duchten.” Teen 1666 was die werk in volle swang en daar was geen tekort aan boumateriaal nie – so baie  “…dat iemant bestont een nieuw Babilion off Roomen daer mede op te bouwen.”
Meer as 500 man sou daaraan werk maar vele was gedurig in die hospitaal weens maagkoors en ander siektes. Daarbenewens was daar ook periodiek opstandigheid oor die daglone. Tydens die bouerye was daar gereeld gerugte van moontlike aanvallers wat oppad was na die Kaap en het die bewindhebbers mettertyd die grofgeskut aangevul sodat daar teen teen die einde van 1676 ‘n totaal van 90 kanonne en ander metaalgeskut was wat die Casteel en die burgers van die Kaap moes beskerm. Na elke gerug van ‘n moontlike aanval, is die bouery in alle erns hervat maar wanneer dit blyk dat dit ‘n vals alarm was, is die bouery afgeskaal. Deur al die eeue was die Casteel nooit deur enige vreemde moondheid aangeval nie. Die enigste skoot wat na die Casteel gemik was, was toe  die gevolg van ‘n eresaluut van ‘n besoekende skip die muur van die Fort getref het en so byna ook ‘n hele paar mense uitgewis het. ‘n Franse besoeker op die skip, ene Leguat, vertel hoe die ysterbal “…after having past through the middle of thirty persons, and brush’d a little the beard of the sergeant, who return’d us our Bullet: We were chid for our negligence…”

Teen 1679 was die bouery basies afgehandel en op 26 April 1679 word daar eenparig deur die Politieke Raad besluit om die vyf punte of bolwerke soos volg te doop: Suidpunt – Oranje; Suid-oostelike punt – Nassau; Oospunt – Catsenellenbogen; Noordpunt – Buren; en Wespunt – Leerdam.

En hoe lyk die Casteel, ons belangrikste kultuurhistoriese monument, in 2011…? Ons het gister(16.10.2011) die plek gaan besoek om te gaan kyk hoe dit tans daar uitsien. Met slegs 17 personeellede en ‘n beperkte begroting word daar tog onder die omstandighede goeie werk verrig. Die personeel is vriendelik en hulpvaardig, die lokale is skoon, netjies en goed versorg en ek was oral in Afrikaans bedien. Die kleedkamers was skoon en netjies. My e-pos aan die instansie is vanoggend binne minute persoonlik beantwoord deur die kaptein van die Casteel, Francois Morkel. Grootskaalse restourasie is aan die gang en binnekort behoort dit weer die pragstuk van weleer te wees.

Met die paar foto’s probeer ek ‘n geheelbeeld van die gebou te gee. Vir diegene wie nog nie daar was nie, behoort dit as aansporing te dien om nóg beter foto’s te kom neem. Julle mis baie as julle dit nie doen nie! Ongelukkig word geen fotografering in die museums toegelaat nie.

Met ons aankoms was daar so ‘n ligte kombersie oor ou Tafelberg.
Ek verduidelik…
Net vir die rekord.
My luisteraars…
Die Kloktoring in in 1684 opgerig. Die klok self, weeg 670 pond, kan tot 10 kilometer ver gehoor word en is in 1697 in Amsterdam gegiet deur Claude Frême. Die klok is onder andere gebruik om die tyd aan te dui, die burgers teen gevaar te waarsku en om soldate en burgers na die Casteel te roep vir belangrike aankondigings. Op die fronton bo die ingang pryk die wapenskild van die Verenigde Nederland wat die gekroonde leeu met die sewe stawe van eenheid in sy poot uitbeeld. Die fries daaronder vertoon die wapenskilde van die stede waar die VOC se kamers gesetel was. Die kompanjie se embleem verskyn aan weerskante van die skilde.
Ons is betyds vir die parade.
Mooi netjies in gelid.
Wat eers die hoogste gebou in die Kaap was, word nou verdwerg deur talle wolkekrabbers.
Na meer as 332 jaar steeds wakend oor die oudste gebou(wat nog in gebruik is) in die land.
Nooit gebruik op die vyand nie.
Waarheen sou die een mik…? Dalk na daardie drie omstrede woonstelgeboue…?
Alomteenwoordig…
Waar die Sipier se sleutels dalk geberg was…?
Die vlae kort aandag.
Die versoeking was groot!
Dit was amper…!
En dan is daar die Transvalers…
‘n Blik oor die voorste Binnehof.
Veelkantige tuinhuisie bo-op Blok-B. Nee, daar is niemand daarbinne nie! Let op na die detail rondom die vensters.
Luidspreker drade wat tydelik verwyder is sodat digting van die dak gedoen kan word.
Hier het menige goewerneur sy hoed verloor met die deurstap
Die martelkamer – waar die beskuldigdes eers hul skuld moes erken voordat hulle gestraf is.
Die Donkergat – met twee nuuskierige agies wat van buite af inloer.
Gestraf om in die hoekie te gaan sit!
Seker die mooiste gevangene nog!
Deel van die inventaris.
Tipe aambeeld…?
           Dolfynpoel. Dit is herbou op die oorblyfsels  van die kleivloer en mure wat in 1982 oopgegrawe is.
Sal nog mooier vertoon na restourasie.
Die binnegewel. Die reliëfkunswerk is ‘n kiaatreplika van die bestaande oorspronklike, en simboliseer vier aspekte van militêre mag, naamlik ‘n vlag, regimentsbanier, trom mortiervat en ‘n piramiede van kanonkoeëls. Dit word deur ‘n ridderhelm gekroon en verskeie ridderwapens kom ook voor.
Baie aggressief…
De Goewerneur restaurant.
Grootskaalse restourasie is nou aan die gang. Die laaste groot restourasie het gestrek vanaf 1969-1993.
Wat eers as die Afrikaansche Schouwburg of bloot onder die gepeupel as die Komediehuis bekend gestaan het, het later die St. Stephen’s kerk geraak –  ‘n NG kerk wat die bruin gelowiges bedien het en waar hulle kinders skoolonderrig ontvang het. Die gebou is tydens die eerste bewind van die Britte opgerig en ingewy op 17 November 1800. Omstreeks 1755 het hier ‘n huis gestaan waarin Nicolaas Swart, ‘n seun of kleinseun van die stamvader van die Swart familie gewoon het.
NG kerk Bloubergstrand.
Hoeksteen van die NG kerk Bloubergstrand.
Moenie dat die toestand van die bord jou mislei nie! Die kos en die diens is  verby uitstekend!
Geleë in Bloubergstrand.
Mnr. Jage’nmeisie en sy nooi.
Geen kommentaar.
Selfs die honde het hier ‘n kroeg!
Die mooiste en bekendste gesig in die wêreld! Vanaf Melkbosstrand.
Bewysstuk ‘A’

Single Post Navigation

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Verander )

Connecting to %s

%d bloggers like this: