johannclaassen

Ek skryf (gewoonlik) soos dit is…

Bramwell Edmund BUTLER (1896-1977)

As ‘n Oudtshoorniet is dit vir my lekker om sou nou en dan te dink aan Oudtshoorn en sy mense, mense soos oorlede oom Bramwell. Bramwell Edmund Butler.

Bramwel Edmund Butler is gebore op 20 April 1896 as een van nege kinders van Frank (ook genoem Francis) Butler en Maria Magdalena Ehlers.

Min is van sy kinder- en skooldae bekend, maar  na skool word hy boekhouer by die destydse Amalgamated Motors op Oudtshoorn.

Hy trou op 15 November 1921 met die aantreklike Catherine Margaret Smuts.

Bramwell  is toegewyd in sy werk en lewe ’n middelklas, maar rustige lewe, op ’n  plattelandse velskoen- dorpie, soos Oudtshoorn destyds onder die buurdorpe bekend gestaan het. Hy gaan soggens met sy tassie werk toe en kom saans tuis waar hy in sy tuintjie werskaf en vêrder tyd saam met die gesin deurbring.

Om sy karige salaris aan te vul,  speel hy soms die  Sweepstakes maar hy is telkemale onsuksesvol daarmee…tot dáárdie dag in 1923, toe alles eensklaps nie meer dieselfde vir hom sou wees nie.

’n Paar dae  voor  dit, koop hy ’n tien sjielings kaartjie by die Joodse juwelier Nathaniel Lipschitz. Hy kan eintlik nie die kaartjie bekostig nie en wil die helfte daarvan verkoop met die idee dat as hy wen, die deler die helfte van die wengeld kan kry. Niemand stel belang in sy mal idee nie.

Natahan Lipschitz se graf in Oudtshoorn.

Die perd wat hy trek, genaamd Tiga, is 22 teen 1 verwed. Beslis nie ’n wen perd hierdie nie!

Maar watwou, die perd wen teen alle verwagtings in! Die wengeld: ’n allemintige 125 000 Britse pond!

Met daardie klomp geld, kon Bramwell ’n hele paar plase gekoop het of, as hy dit belê het, nooit weer hoef te gewerk het nie.  Hy benader hierdie skielike rykdom van hom egter op ’n heel ander wyse. Hy bied die NG Moedergemeente £10 000 aan, maar hulle weier dit op grond daarvan dat dit dobbelgeld is. Die Metodiste Kerk van Oudtshoorn neem dit egter aan want hulle reken, Life’s a gamble.

Bramwell pak ook ander projekte aan waaronder die aanbou van die hawemuur en getypoel op Victoria Baai. Op dieselfde plek koop hy ook ’n paar eiendomme aan ter waarde van £6 000.

Victoria Baai.

Maar dit waarvoor  hy seker vir altyd onthou sal word, is sy uitreiking na sy suster wat dit nie breed gehad het nie, maar ’n besondere musiektalent gehad het. Vir haar bou hy ’n volledige musiekkamer aan wat toegerus word met net die beste klavier en dit wat daarmee saamgaan. Daarna betaal hy haar studies aan die Universiteit van Stellenbosch waar sy haar B Mus graad behaal.

Die gewone bedelaars was ook volop; daardie soort wat nou ewe skielik belangstelling in jou toon, maar jou eintlik nooit wou geken het nie. Bramwell moes telkemale onder ’n skuilnaam padgee om ontslae te raak van hierdie skielike “vriende”.  Ander wat bloot geld wou geleen het om die een of ander “wen-idee” ’n werklikheid te maak, was ook volop.

Die Sunday Times rapporteer op Saterdag 9 Junie 1929 soos volg:

£125 000 Failed to Rouse Him

 Oudtshoorn, Saturday –  Mr. Bramwell Butler, winner of £125 000 in the Calcutta Sweepstake, is one of the coolest men in South Africa. He has not spent a bean since he received the news of his great fortune, and went on working, totaling up columns of figures in the Amalgamated Motors, Ltd office, making up his cash and banking it as usual.
   His employer, Mr. Kenneth Bern, who is chief shareholder and director in he firm, and who is also a level-headed general manager, appears to have been more perturbed than his accountant at the winning of the huge sweepstake, and when asked how he felt about Butler’s sudden acquisition of wealth, replied tersely: ‘Dashed small’
   ‘To tell you the truth, I have not felt excited at all,’ said Butler, without enthusiasm, when asked him what he felt like to win £125 000.
   ‘But I can tell you straight that when I actually get the money and commence paying out cheques to those of my people who require help, and when I think of bringing great joy into their lives, I feel that I really get worked up to a state of excitement.’
   At this stage of the interview, I followed the Calcutta Sweep winner to Barclays Bank, whither he had been summoned, and where the news had been cabled from Calcutta that he would receive practically the whole amount next month.
   Butler went on to admit that he had misjudged his remarkable equilibrium.
   ‘I really thought I would be able to go on working, but now that my bankers have told me the money will be due here next month I cannot stick it any more at the office.’

Intussen het hy darem ook goed na homself en sy gesin gekyk. Sy seun, D.R. Butler onthou hoe hy met sy eie motor en chauffeur in uniform rondgery is waar hy ook al wou wees.

Volgens die telefoonboek van 1929, was Bramwell se telefoonnommer, No.1

Of  Bramwell daarna weer die “Sweepstakes” gespeel het? Niemand weet nie…

Bramwell sterf op 18.8.1977 te Oudtshoorn.

Bramwel se graf in Oudtshoorn

  • Die bydrae is moontlik gemaak deur Mev. Pat Timothy  van Booklovers, Paarl, wat iets van Bramwell  onthou  het wat sy baie jare gelede gelees het en my aandag daarop gevestig het.
  • www.vicbay.com/history.html  Waar ek inligting oor Bramwell se projekte in Victoria Baai raakgelees het.
  • Die foto van Bramwell  is verskaf deur die CP Nel Museum Oudtshoorn –Mev. Sandra Smit.
  • Mev. Hilda Boshoff, ook van die museum, het my op die spoor gesit van Bramwell se seun. Sy het ook ander biografiese inligting oor die Butlers met  my gedeel.
  • Mnr. DR Butler, seun van Mnr. Bramwell Butler.
  • Foto’s  van Bramwell en Nathan Lipschitz se grafstene beskikbaar by www.eggsa.org

© 2012 Johann H Claassen

Advertisements

Single Post Navigation

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Verander )

Connecting to %s

%d bloggers like this: